Πρόπτωση μιτροειδούς: Μύθοι και αλήθειες

Πρόπτωση μιτροειδούς: Μύθοι και αλήθειες.

Η πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας είναι μια σχετικά συχνή κατάσταση κατά την οποία η μία ή και οι δύο γλωχίνες της μιτροειδούς μετακινούνται περισσότερο από το φυσιολογικό προς τον αριστερό κόλπο κατά τη συστολή της καρδιάς.

Υπάρχουν χιλιάδες άρθρα στο διαδίκτυο σχετικά με την πρόπτωση μιτροειδούς. Το πρόβλημα είναι ότι αρκετά από αυτά αναπαράγουν παλαιότερες αντιλήψεις, με αποτέλεσμα άνθρωποι με μια κατά κανόνα ήπια κατάσταση να ζουν για χρόνια με αδικαιολόγητους περιορισμούς και φόβους.

Σκοπός του άρθρου αυτού είναι να ξεκαθαρίσουμε ορισμένα από τα συχνότερα «γκρίζα» σημεία.

Μύθος Νο1: «Η πρόπτωση μιτροειδούς είναι πάρα πολύ συχνή»

Παλαιότερα η διάγνωση της πρόπτωσης μιτροειδούς γινόταν πολύ συχνότερα από ό,τι σήμερα. Με τη χρήση αυστηρότερων υπερηχοκαρδιογραφικών κριτηρίων γνωρίζουμε πλέον ότι αφορά περίπου το 2–3% του γενικού πληθυσμού.

Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί άνθρωποι στους οποίους πριν από πολλά χρόνια είχε ειπωθεί ότι έχουν «πρόπτωση» μπορεί, όταν εξεταστούν με τα σημερινά κριτήρια, να διαπιστωθεί ότι η μιτροειδής τους είναι φυσιολογική.

Η σωστή διάγνωση έχει σημασία όχι μόνο ιατρικά αλλά και ψυχολογικά. Δεν υπάρχει κανένας λόγος ένα υγιές άτομο να θεωρεί τον εαυτό του καρδιοπαθή επειδή κάποτε τέθηκε μια αμφίβολη υπερηχογραφική διάγνωση.

Μύθος Νο2: «Στην πρόπτωση μιτροειδούς απαγορεύεται η άσκηση και ιδιαίτερα τα βάρη»

Αυτός είναι ίσως ο συχνότερος μύθος.

Η παρουσία πρόπτωσης μιτροειδούς δεν αποτελεί από μόνη της λόγο αποχής από τη σωματική άσκηση.

Στα περισσότερα ασυμπτωματικά άτομα, όταν δεν υπάρχει σημαντική ανεπάρκεια της μιτροειδούς, η καρδιακή λειτουργία είναι φυσιολογική και δεν υπάρχουν σημαντικές αρρυθμίες, επιτρέπεται η άσκηση χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς.

Αυτό αφορά τόσο την αερόβια άσκηση όσο και την άσκηση με αντιστάσεις. Η προπόνηση με βάρη δεν είναι μια δραστηριότητα που «απαγορεύεται» γενικά ούτε στους υγιείς ανθρώπους ούτε αυτομάτως σε κάποιον επειδή έχει πρόπτωση μιτροειδούς.

Υπάρχουν φυσικά περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται εξατομίκευση. Σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς, μείωση της λειτουργικότητας της καρδιάς, εμφάνιση συμπτωμάτων κατά την άσκηση ή σύνθετες κοιλιακές αρρυθμίες μπορεί να αλλάξουν τις συστάσεις.

Άρα η σωστή ερώτηση δεν είναι «έχω πρόπτωση, επιτρέπεται να γυμνάζομαι;» αλλά «τι ακριβώς μορφή πρόπτωσης έχω και υπάρχει κάτι άλλο που να αυξάνει τον κίνδυνό μου;».

Μύθος Νο3: «Χρειάζομαι αντιβίωση πριν πάω στον οδοντίατρο»

Για πολλά χρόνια χορηγούνταν αντιβιοτική προφύλαξη σε ανθρώπους με πρόπτωση μιτροειδούς πριν από οδοντιατρικές και άλλες επεμβάσεις, με στόχο την πρόληψη της λοιμώδους ενδοκαρδίτιδας.

Η πρακτική αυτή έχει εγκαταλειφθεί.

Η απλή πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας, ακόμη και όταν συνοδεύεται από μικρού βαθμού ανεπάρκεια, δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη προφυλακτικής αντιβίωσης πριν από μια οδοντιατρική επέμβαση.

Αντιβιοτική προφύλαξη συστήνεται σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών που θεωρούνται υψηλού κινδύνου για λοιμώδη ενδοκαρδίτιδα, όπως για παράδειγμα ασθενείς με προηγούμενο επεισόδιο ενδοκαρδίτιδας ή με ορισμένες προσθετικές βαλβίδες και υλικά.

Επομένως, αν κάποιος με πρόπτωση μιτροειδούς έχει ταυτόχρονα μια διαφορετική κατάσταση που τον κατατάσσει σε ομάδα υψηλού κινδύνου, μπορεί πράγματι να χρειάζεται προφύλαξη. Η απόφαση όμως δεν λαμβάνεται επειδή υπάρχει απλώς η πρόπτωση.

Μύθος Νο4: «Η πρόπτωση μιτροειδούς είναι ένα σοβαρό νόσημα που συνεχώς επιδεινώνεται»

Για τη μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων η πρόπτωση μιτροειδούς έχει καλή πρόγνωση.

Το σημαντικότερο στοιχείο που καθορίζει την πορεία της είναι το αν προκαλεί ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας και, εφόσον προκαλεί, πόσο σημαντική είναι αυτή και αν μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου.

Σε ένα μικρότερο ποσοστό ασθενών μπορεί να εμφανιστούν σημαντικές κοιλιακές αρρυθμίες. Τα τελευταία χρόνια έχει μελετηθεί ιδιαίτερα η λεγόμενη «αρρυθμιογόνος πρόπτωση μιτροειδούς», μια συγκεκριμένη υποομάδα που μπορεί να εμφανίζει χαρακτηριστικά αυξημένου αρρυθμιολογικού κινδύνου.

Αυτό όμως δεν πρέπει να οδηγήσει στο αντίθετο άκρο και να δημιουργήσει φόβο σε κάθε άνθρωπο με πρόπτωση. Οι περισσότεροι ασθενείς δεν ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.

Συμπτώματα όπως ανεξήγητη συγκοπή, συχνές ή σύνθετες κοιλιακές αρρυθμίες ή ορισμένα ευρήματα στο ηλεκτροκαρδιογράφημα και στο υπερηχογράφημα μπορεί να οδηγήσουν τον καρδιολόγο σε πιο αναλυτικό έλεγχο, με Holter ρυθμού, δοκιμασία κόπωσης ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μαγνητική τομογραφία καρδιάς.

Τι παρακολούθηση χρειάζεται τελικά;

Δεν χρειάζονται όλοι οι άνθρωποι με πρόπτωση μιτροειδούς την ίδια παρακολούθηση.

Ένας νέος ασθενής με ελάχιστη πρόπτωση, χωρίς ουσιαστική ανεπάρκεια και χωρίς συμπτώματα είναι τελείως διαφορετική περίπτωση από έναν ασθενή με σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς ή αρρυθμίες.

Η συχνότητα του καρδιολογικού και υπερηχοκαρδιογραφικού ελέγχου καθορίζεται επομένως εξατομικευμένα, ανάλογα κυρίως με τον βαθμό της ανεπάρκειας, τη λειτουργία και τις διαστάσεις της καρδιάς και την παρουσία συμπτωμάτων ή αρρυθμιών.

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι απλό:

Η διάγνωση «πρόπτωση μιτροειδούς» από μόνη της δεν πρέπει να μετατρέπει έναν κατά τα άλλα υγιή άνθρωπο σε καρδιοπαθή ούτε να του επιβάλλει αδικαιολόγητους περιορισμούς. Χρειάζεται σωστή διάγνωση, σωστή διαστρωμάτωση κινδύνου και παρακολούθηση ανάλογη με τα πραγματικά ευρήματα.

Ιωάννης Α. Πισιμίσης
Ειδ. Καρδιολόγος

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Διαβάστε ακόμα: Πόνος στο στήθος. Τι πρέπει να γνωρίζω;