Πόνος στο στήθος

Πόνος στο στήθος. Τι πρέπει να γνωρίζω;

 

Ο πόνος στο στήθος αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες επίσκεψης στον καρδιολόγο. Είναι ένα σύμπτωμα που, αν και πολύ συχνά οφείλεται σε κάτι απλό, προκαλεί δικαιολογημένα έντονη ανησυχία, καθώς μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποτελεί εκδήλωση ενός σοβαρού καρδιολογικού ή άλλου νοσήματος.

Στο άρθρο αυτό θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις στα βασικά ερωτήματα που πρέπει να γνωρίζει κανείς όταν εμφανίζει πόνο ή ενόχληση στο στήθος.

Ποιες αιτίες προκαλούν θωρακικό πόνο;

Η θωρακική κοιλότητα περιλαμβάνει την καρδιά, τα μεγάλα αγγεία, τους πνεύμονες, τον οισοφάγο και άλλες δομές του μεσοθωρακίου. Όλα αυτά περιβάλλονται από τον θωρακικό κλωβό, που αποτελείται από μύες, νεύρα, οστά και αρθρώσεις.

Καταλαβαίνει λοιπόν κανείς ότι ο πόνος στο στήθος μπορεί να προέρχεται από πολλές διαφορετικές περιοχές και ότι ο θωρακικός πόνος δεν σημαίνει αυτομάτως καρδιολογικό πρόβλημα.

Συχνές αιτίες είναι μυοσκελετικοί πόνοι, παθήσεις του οισοφάγου και του στομάχου, λοιμώξεις του αναπνευστικού, φλεγμονές του υπεζωκότα αλλά και καταστάσεις άγχους. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, η αιτία μπορεί να είναι καρδιολογική ή πνευμονολογική και να χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.

Ποιες είναι οι σοβαρές αιτίες θωρακικού πόνου;

Μεταξύ των σημαντικότερων καταστάσεων που πρέπει να αποκλειστούν άμεσα είναι το οξύ στεφανιαίο σύνδρομο –δηλαδή το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και άλλες οξείες εκδηλώσεις της στεφανιαίας νόσου–, το οξύ αορτικό σύνδρομο, η πνευμονική εμβολή και ο πνευμοθώρακας.

Υπάρχουν φυσικά και άλλες παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν θωρακικό πόνο, όπως η περικαρδίτιδα, η μυοκαρδίτιδα ή διάφορα πνευμονολογικά και γαστρεντερολογικά νοσήματα.

Το σημαντικό είναι ότι η αιτία του πόνου δεν μπορεί πάντοτε να καθοριστεί μόνο από το πώς τον περιγράφει ο ασθενής.

Ποιος πόνος είναι περισσότερο ύποπτος για καρδιολογικό πρόβλημα;

Ο πόνος από ισχαιμία του μυοκαρδίου συχνά περιγράφεται περισσότερο ως πίεση, βάρος, σφίξιμο ή κάψιμο και λιγότερο ως ένας εντοπισμένος οξύς πόνος.

Μπορεί να εντοπίζεται πίσω από το στέρνο και να επεκτείνεται προς τον ένα ή και τους δύο βραχίονες, τους ώμους, την πλάτη, τον τράχηλο ή την κάτω γνάθο. Σε ορισμένους ασθενείς αντί για πόνο μπορεί να υπάρχει κυρίως δύσπνοια, δυσφορία στο επιγάστριο, έντονη αδυναμία ή ναυτία.

Όταν η ενόχληση εμφανίζεται σταθερά κατά τη σωματική προσπάθεια και υποχωρεί με την ανάπαυση, αυξάνεται επίσης η πιθανότητα να σχετίζεται με στεφανιαία νόσο.

Παρ’ όλα αυτά, κανένα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά δεν αρκεί από μόνο του για να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει μια καρδιολογική αιτία.

Πότε πρέπει να καλέσω επειγόντως για βοήθεια;

Χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια όταν εμφανίζεται νέος ή ασυνήθιστος πόνος ή έντονη δυσφορία στο στήθος, ιδιαίτερα όταν:

– είναι ισχυρός, πιεστικός ή επίμονος,

– επεκτείνεται προς το χέρι, την πλάτη, τον λαιμό ή την κάτω γνάθο,

– συνοδεύεται από έντονη δύσπνοια,

– συνοδεύεται από κρύο ιδρώτα, ναυτία ή έμετο,

– προκαλεί έντονη ζάλη, τάση για λιποθυμία ή απώλεια συνείδησης,

– συνοδεύεται από έντονη αδυναμία, υπόταση ή σημαντική ταχυκαρδία,

– ή εμφανίζεται σε άτομο με γνωστή καρδιοπάθεια και είναι διαφορετικός ή εντονότερος από τα συνηθισμένα συμπτώματά του.

Ένας παρατεταμένος θωρακικός πόνος αποτελεί ιδιαίτερα ανησυχητικό σημείο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι περιμένουμε να περάσουν 10 ή 15 λεπτά πριν ζητήσουμε βοήθεια, όταν από την αρχή η εικόνα είναι έντονη ή ύποπτη.

Σε αυτές τις περιπτώσεις καλούμε άμεσα το ΕΚΑΒ ή το 112. Δεν είναι σωστό ο ασθενής να οδηγήσει μόνος του προς το νοσοκομείο.

Δεν έχω τόσο έντονα συμπτώματα, αλλά αισθάνομαι κατά διαστήματα πόνο στο στήθος. Πρέπει να επισκεφτώ καρδιολόγο;

Εάν ο πόνος είναι επαναλαμβανόμενος, πρωτοεμφανιζόμενος ή εμφανίζεται κατά τη σωματική προσπάθεια, είναι σωστό να αξιολογηθεί ιατρικά ακόμη και αν δεν είναι ιδιαίτερα έντονος.

Η πιθανότητα στεφανιαίας νόσου δεν καθορίζεται μόνο από την ένταση του πόνου αλλά από πολλά στοιχεία: την ηλικία, το φύλο, τον χαρακτήρα των συμπτωμάτων, το κάπνισμα, την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερίνη, τον σακχαρώδη διαβήτη, το οικογενειακό ιστορικό και την ύπαρξη άλλων νοσημάτων.

Επίσης δεν έχουν όλοι οι ασθενείς την «κλασική» εικόνα στηθάγχης. Σε ηλικιωμένους, σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη αλλά και σε αρκετές γυναίκες η εκδήλωση μπορεί να είναι λιγότερο χαρακτηριστική.

Η σωστή λήψη ιστορικού, η κλινική εξέταση, το ηλεκτροκαρδιογράφημα και, όταν χρειάζεται, οι κατάλληλες περαιτέρω εξετάσεις μπορούν να καθορίσουν με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια την αιτία.

Υπάρχουν περιπτώσεις θωρακικού πόνου που είναι αθώες;

Φυσικά. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων που εμφανίζουν πόνο στο στήθος τελικά δεν πάσχουν από στεφανιαία νόσο.

Πόνος που εμφανίζεται μετά από μυϊκή καταπόνηση ή κάκωση, μεταβάλλεται έντονα με συγκεκριμένες κινήσεις ή αναπαράγεται με την πίεση μιας συγκεκριμένης περιοχής του θώρακα είναι συχνότερα μυοσκελετικής αιτιολογίας. Αντίστοιχα, πολύ σύντομα «τσιμπήματα» λίγων δευτερολέπτων σε ένα συγκεκριμένο σημείο είναι λιγότερο χαρακτηριστικά για ισχαιμία του μυοκαρδίου.

Οι παραπάνω παρατηρήσεις όμως μειώνουν απλώς την πιθανότητα στεφανιαίας νόσου· δεν αποτελούν από μόνες τους διάγνωση. Όταν ένα σύμπτωμα είναι νέο, επιμένει ή δημιουργεί αμφιβολία, η ασφαλέστερη λύση είναι η ιατρική αξιολόγηση και όχι η αυτοδιάγνωση μέσω του διαδικτύου.

 

Ιωάννης Α. Πισιμίσης
Καρδιολόγος

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Διαβάστε ακόμα: Πρόπτωση μιτροειδούς: Μύθοι και αλήθειες